Cassette fiets: race en MTB, 7 tot 12 speed

Wat is een cassette op de fiets?

De cassette is het tandwielpakket op het achterwiel van een fiets met derailleur: de ketting springt van het ene tandwiel naar het andere om u het verzet te geven dat past bij de helling en uw tempo. De tandwielen schuiven op de groeven van de cassettebody, het deel van de naaf waarin het freewheelmechanisme zit, en een lockring houdt ze vast. U vindt ze op racefietsen, mountainbikes, gravelbikes en hybride fietsen. Eenvoudigere of oudere fietsen gebruiken soms een schroefkrans, waarbij tandwielen en mechanisme één geheel vormen: controleer wat er op uw wiel zit voordat u bestelt.

Cassettebody: welke cassette past op uw fiets?

Een cassette past alleen op de body die ervoor bedoeld is. Noteer merk en model van de naaf, of demonteer de huidige cassette om de groeven te bekijken.

• Shimano HG: de meest gebruikte standaard, van 8 tot 11 versnellingen. De body voor 11 versnellingen op de racefiets is langer, en een cassette met 8, 9 of 10 versnellingen past erop met een spacer van 1,85 mm. De Shimano-racecassettes met 12 versnellingen passen op dezelfde body, of op de HG L2-body die ervoor bedoeld is.
• Shimano Micro Spline: de body voor de MTB-cassettes met 12 versnellingen van het merk die met 10 tanden beginnen, een tandwiel dat te klein is voor het HG-profiel.
• SRAM XD en XDR: twee bodies die zijn ontworpen voor een tandwiel van 10 tanden. De XD zit op de mountainbike, de XDR op de racefiets; die laatste is 1,85 mm langer en accepteert een XD-cassette met een spacer van die dikte.
• Campagnolo: een eigen groefprofiel van het merk. De kortere N3W-body neemt de cassettes met 13 versnellingen die met 9 of 10 tanden beginnen, en een ring past hem aan voor cassettes die met 11 tanden beginnen.

Bij veel naven vervangt u een versleten of door de tandwielen ingesneden cassettebody zonder het wiel te vervangen: daarvoor dienen de bodies en body-units op deze pagina.

Hoeveel versnellingen en welke verhouding kiest u?

Het aantal versnellingen moet overeenkomen met dat van uw shifter en uw ketting: een cassette met 11 versnellingen werkt niet met een shifter voor 10 versnellingen. De verhouding schrijft u met het aantal tanden van het kleinste en het grootste tandwiel, bijvoorbeeld 11-30.

• Race: kleine sprongen tussen de tandwielen om op vlak terrein een regelmatige cadans te houden, van 11-28 voor vlakke routes tot 11-34 voor toertochten in de bergen.
• Gravel en MTB: met één kettingblad moet de cassette in zijn eentje het hele bereik aan verzetten dekken, vandaar grote tandwielen die vaak meer dan 45 tanden hebben.
• Stadsfiets en hybride fiets: cassettes met 7 tot 9 versnellingen, eenvoudig en robuust, zitten op de meeste instapaandrijvingen.

Controleer voordat u een groter tandwiel kiest de capaciteit van uw achterderailleur: elk model vermeldt het grootste tandwiel dat het aankan, en de ketting moet dan vaak worden verlengd.

Wanneer vervangt u uw cassette?

Een cassette slijt in het tempo van de ketting die haar aandrijft. De signalen zijn makkelijk te herkennen: de ketting slaat over op bepaalde tandwielen als u hard trapt, de tanden krijgen een haakvorm, en een nieuwe ketting slipt meteen na de montage. Om dat moment uit te stellen, controleert u regelmatig de kettingrek met een kettingslijtagemeter en vervangt u de ketting op tijd: dezelfde cassette kan dan meerdere kettingen na elkaar meegaan.

Voor het demonteren heeft u een cassettegereedschap nodig dat op de lockring past, en een kettingzweep om de tandwielen vast te houden. Respecteer bij de montage de volgorde van tandwielen en spacers en draai de lockring vast op het aanhaalmoment dat de fabrikant opgeeft.

De andere onderdelen van de aandrijving

Een nieuwe cassette monteert u bij voorkeur met een nieuwe ketting, te kiezen bij de kettingen. Blijft het schakelen onnauwkeurig, dan kunnen de achterderailleur of de derailleurwieltjes de oorzaak zijn, en de shifters moeten evenveel versnellingen hebben als de cassette. Om de hele aandrijving in één keer te vernieuwen, brengt een complete groep onderdelen samen die op elkaar zijn afgestemd. Cassettes voor gravel staan ook bij de gravelcassettes, en alle onderdelen in de categorie aandrijving.

Cassette fiets: welk merk kiezen?

Shimano, Japanse componentenfabrikant, dekt bijna elk gebruik, van de Tourney met 7 versnellingen voor stadsfietsen tot de racecassettes met 12 versnellingen 105 en Ultegra, via de Deore en de XTR voor de mountainbike. Met zijn body-units, zoals de FH-M665, kunt u ook een naaf opknappen.

Miche, Italiaans bedrijf uit San Vendemiano, bij Treviso, maakt de Primato-cassettes in een versie voor Shimano of Campagnolo, van 8 tot 11 versnellingen, handig om een oudere fiets te onderhouden met verhoudingen zoals 13-28.

Sram biedt cassettes voor een HG-body, zoals de PG-1070 met 10 versnellingen of de XG-1190 met 11 versnellingen, en de racecassette XG-1290 van de Red AXS-groep, die met 10 tanden begint en een XDR-body vraagt.

Campagnolo, componentenfabrikant uit Vicenza, bestemt zijn cassettes Veloce, Potenza of Chorus, van 9 tot 11 versnellingen, voor wielen met zijn eigen cassettebody.

XLC, componentenmerk van de Duitse Winora-groep, biedt vervangende cassettes met 10 versnellingen die compatibel zijn met Shimano, zoals de FW-S03 in 13-28, of met Campagnolo in 12-26, en ook cassettebodies.

Sunrace, Taiwanese fabrikant van aandrijvingen en eigenaar van Sturmey-Archer, staat bekend om zijn cassettes met een groot bereik, zoals de CSM90 met 9 versnellingen voor de mountainbike.

Cassettes in de aanbieding

Cassettes en aandrijvingsonderdelen uit een aflopende serie gaan naar de aandrijving in de uitverkoop, terwijl recent toegevoegde artikelen bij de nieuwe producten staan. De aandrijving vernieuwen voordat de ritten weer beginnen, valt vaak samen met Black Friday of de winteruitverkoop, twee momenten om in de gaten te houden.

Veelgestelde vragen

Welke cassette kiest u voor een racefiets?

Ga uit van het aantal versnellingen van uw groep en de cassettebody van uw wiel, en kies dan de verhouding volgens uw terrein. Een 11-28 past bij vlakke routes, een 11-32 of 11-34 maakt lange beklimmingen lichter. Een groter achtertandwiel maakt cols toegankelijker, ten koste van iets grotere sprongen tussen de tandwielen.

Hoe lang gaat een cassette mee?

De levensduur hangt vooral af van het onderhoud van de ketting, het weer en het geleverde vermogen. Een ketting die wordt vervangen voordat hij te veel is uitgerekt, spaart de tanden, en stalen tandwielen zijn beter bestand tegen slijtage dan de lichtere aluminium grote tandwielen. De kleine tandwielen, die het zwaarst worden belast, slijten meestal het eerst.

Past een cassette met 11 versnellingen op een body voor 10 versnellingen?

Meestal niet: racecassettes met 11 versnellingen vragen om een langere cassettebody. Bij Shimano vormen enkele modellen zoals de CS-HG700 en CS-HG800 een uitzondering en passen ze op een body voor 8 tot 10 versnellingen. Andersom past een cassette met 10 versnellingen op een body voor 11 versnellingen met de bijbehorende spacers.

Moet u de ketting tegelijk met de cassette vervangen?

Dat is aan te raden. Een versleten ketting beschadigt nieuwe tandwielen snel, en een nieuwe ketting slaat over op een versleten cassette. Door beide samen te vervangen, schakelt u weer strak; controleer meteen ook de tanden van de kettingbladen.

Hoe maakt u een cassette schoon zonder haar te demonteren?

Haal een borstel of een poetsstrip tussen de tandwielen door met een fietsontvetter, met het wiel in de fiets, spoel daarna af met schoon water en droog af. Smeer vervolgens de ketting, niet de cassette: te veel smeermiddel op de tandwielen houdt stof vast en versnelt de slijtage.